26 Απριλίου 2026

Η ΘΕΣΙΣ ΤΩΝ ΦΥΛΩΝ ΣΤΟΝ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟ

ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΩΝ ΜΥΡΟΦΟΡΩΝ [:Μάρκ. 15,43-47 και 16, 1 - 8]
 
Απομαγνητοφωνημένη ομιλία μακαριστού γέροντος Αθανασίου Μυτιληναίου με θέμα:
«Η ΘΕΣΙΣ ΤΩΝ ΦΥΛΩΝ ΣΤΟΝ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟ»
 
[εκφωνήθηκε στην Ιερά Μονή Κομνηνείου Λαρίσης στις 24-4-1988]
(Β194)

Την τρίτην Κυριακήν από του Πάσχα, αγαπητοί μου, η Εκκλησία μας την αφιερώνει στις θαυμάσιες εκείνες γυναίκες, που υπηρέτησαν κατεξοχήν το μυστήριον της Αναστάσεως του Χριστού. Όπως και σε εκείνους τους θαυμασίους άνδρας που υπηρέτησαν στην ταφή του Κυρίου μας, δηλαδή τον Νικόδημον και τον Ιωσήφ.

Θα μπορούσαμε να πούμε ότι σε αυτήν την δύσκολη στιγμή, που οι μαθηταί του στενού κύκλου του Κυρίου μας, φοβισμένοι κρύπτονται στο υπερώον με τις πόρτες κατάκλειστες, «διὰ τὸν φόβον τῶν Ἰουδαίων», όπως σημειώνει ο ιερός ευαγγελιστής Ιωάννης, αυτή η μικρή ομάδα των ανδρών και των γυναικών κυριολεκτικά πρωταγωνιστούν στην διακονία και της ταφής και της Αναστάσεως. Αρκεί να σας υπενθυμίσω ότι ο Ιερός Ευαγγελιστής βάζει εκείνη την μετοχή «τολμήσας ὁ Ἰωσήφ». Δηλαδή ετόλμησε. Ήταν άθλος, διότι το πρόσωπο του Κυρίου ήταν φοβερά διαβεβλημένο. Και για να ζητήσει και από τις αρχές και τις εξουσίες το σώμα ενός καταδίκου και περιφρονημένου ήταν, πράγματι, τόλμη.

Έτσι, τα δύο αυτά συνεργεία, οι δύο αυτές ομάδες, των ανδρών και των γυναικών, δίνουν μίαν θαυμασίαν εικόνα συνεργασίας. Οι άνδρες επωμίζονται ό,τι οι γυναίκες δεν μπορούσαν να πράξουν, όπως η ταφή, η αποκαθήλωσις και, αντίστροφα, οι γυναίκες πράττουν ό,τι δεν μπορούσαν οι άνδρες να πράξουν. Διαβάζουμε στη σημερινή ευαγγελική περικοπή· πρώτα για την ομάδα των ανδρών. Χρησιμοποιώ τον Μάρκον και τον Ιωάννη. Παρεμβάλλω τον Ιωάννη τον Ευαγγελιστή: «Τῷ καιρῷ ἐκείνῳ ἐλθὼν Ἰωσὴφ ὁ ἀπὸ Ἀριμαθαίας εὐσχήμων βουλευτής, ὃς καὶ αὐτὸς ἦν προσδεχόμενος τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ, τολμήσας εἰσῆλθε πρὸς Πιλᾶτον καὶ ᾐτήσατο τὸ σῶμα τοῦ Ἰησοῦ. Ἦλθεν οὖν καὶ ἦρε τὸ σῶμα τοῦ Ἰησοῦ (:εσήκωσε, το πήρε). Ἦλθε δὲ καὶ Νικόδημος, φέρων μίγμα σμύρνης καὶ ἀλόης ὡς λίτρας ἑκατόν. Ἔλαβον οὖν τὸ σῶμα τοῦ Ἰησοῦ (: το σήκωσε, το πήρε) καὶ ἔδησαν αὐτὸ ἐν ὀθονίοις (: με σάβανα) μετὰ τῶν ἀρωμάτων». [Ο Μάρκος:] «Καὶ κατέθηκεν αὐτὸν -ο Νικόδημος- ἐν μνημείῳ ὃ ἦν λελατομημένον ἐκ πέτρας, καὶ προσεκύλισεν λίθον ἐπὶ τὴν θύραν τοῦ μνημείου».

Η ομάδα των γυναικών: «Ἡ δὲ Μαρία ἡ Μαγδαληνὴ καὶ Μαρία Ἰωσῆ ἐθεώρουν ποῦ τίθεται. Καὶ διαγενομένου τοῦ σαββάτου (:όταν πέρασε το Σάββατο) Μαρία ἡ Μαγδαληνὴ καὶ Μαρία ἡ τοῦ Ἰακώβου καὶ Σαλώμη ἠγόρασαν ἀρώματα, ἵνα ἐλθοῦσαι ἀλείψωσιν αὐτόν. Καὶ λίαν πρωῒ τῆς μιᾶς σαββάτων ἔρχονται ἐπὶ τὸ μνημεῖον, ἀνατείλαντος τοῦ ἡλίου. Καὶ ἔλεγον πρὸς ἑαυτάς· τίς ἀποκυλίσει ἡμῖν τὸν λίθον ἐκ τῆς θύρας τοῦ μνημείου; (:Ποιος θα μας αποκυλίσει τον λίθον από το άνοιγμα του μνημείου;)». «Γιατί ήτο», λέγει, «λίθος μέγας σφόδρα».

Δύο ομάδες. Ανδρών και γυναικών. Σε μία συνεργασία. Τίθεται ένα τεράστιο θέμα. Γιατί τεράστιο, θα λέγαμε, το έκανε η εποχή μας. Το ποια είναι η θέσις της γυναικός κοντά στον άνδρα. Θα το επαναλάβω: ποια είναι η θέσις της γυναικός κοντά εις τον άνδρα. Είναι γνωστό ότι αυτός ο επικρατών αρνητικός φεμινισμός έκανε να ξεστρατίσει η χριστιανή γυναίκα από τη σωστή της θέση και την έβγαλε δυστυχώς εις το πεζοδρόμιον. Γιατί περί πεζοδρομίου πρόκειται: Αντίπαλον και αντίδικον του ανδρός και των δικαιωμάτων του.

Πρέπει, λοιπόν, αγαπητοί μου, να ξαναγυρίσομε να δούμε ποια είναι η σωστή θέσις της χριστιανής γυναικός, όπως την θέλει το Ευαγγέλιον. Βέβαια αυτά που θα πούμε ίσως θα θεωρηθούν ως μεσαιωνισμοί, ως αναχρονισμοί, όπως συνήθως μας κατηγορούν, όταν αναφερόμεθα σε εκείνο που πρέπει να πούμε. Διότι μην ξεχνάτε ότι οι παραστρατημένοι και οι εκκοσμικευμένοι Χριστιανοί μας, έτσι μιλούν. Ότι εκείνα τα οποία λέμε είναι μεσαιωνισμοί, δηλαδή πράγματα παρωχημένων εποχών. Όχι. Είναι η θέσις του Ευαγγελίου. Όπως ηρμήνευσαν τις θέσεις αυτές οι Πατέρες της Εκκλησίας μας, όπως θα δείτε. Μη, λοιπόν, κανείς τρέξει και πει ότι αυτά ανήκουν σε μία άλλη εποχή. Το ευαγγέλιον δεν παλιώνει. «Χριστὸς χθὲς καὶ σήμερον ὁ αὐτὸς καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας».

Για να δούμε λοιπόν. Στην δημιουργία του ανθρώπου πρώτος δημιουργείται ο άνδρας. Κατόπιν η γυναίκα. Γιατί και ο άνδρας είναι άνθρωπος και η γυναίκα είναι άνθρωπος. Η δημιουργία της γυναικός είναι γνωστό ότι έγινε από την πλευρά του Αδάμ. Αυτό λέει πολλά. Σημαίνει ότι η γυναίκα δεν μπορεί να είναι υποπόδιον των ποδών του ανδρός, διότι ο Θεός δεν πήρε μέρος από τα πόδια του ανδρός. Ούτε ακόμα μπορεί να είναι κεφαλή του ανδρός, διότι δεν πήρε ο Θεός μέρος από την κεφαλή του ανδρός, του Αδάμ. Όπως από το κεφάλι του Διός -μυθολογούντες οι Έλληνες- βγήκε η Αθηνά. Αλλά ο Θεός εδημιούργησε την γυναίκα παίρνοντας μέρος από την πλευρά του Αδάμ· που δείχνει ότι αυτός ο δεύτερος άνθρωπος, η γυναίκα, είναι πλάι στον άνδρα και συνεπώς είναι βοηθός και συνεργάτης του ανδρός. Ούτε πιο ψηλά, ούτε πιο χαμηλά. Υπάρχει μια ισότητα. Όταν υπάρχει, δηλαδή, όταν γίνεται αυτή η λήψις από πλάι του ανδρός. Σημαίνει λοιπόν ακόμα ότι αφού παίρνει ο Θεός από τον Αδάμ και φτιάχνει τη γυναίκα, ότι η γυναίκα είναι άνθρωπος. Το υπογραμμίζω. Όταν λέμε «άνθρωπο» πρέπει να διασαφήσομε το φύλο. Τι; Άνδρας ή γυναίκα; Λοιπόν, η γυναίκα είναι άνθρωπος. Δεν είναι res, πράγμα, που έλεγαν οι Λατίνοι. Διότι ο Θεός είπε: «Ποιήσωμεν ἄνθρωπον… ποιήσωμεν αὐτῷ…(τίνι αὐτῷ; Τῷ Ἀδὰμ) βοηθὸν κατ’ αὐτόν». Αυτό το «κατ’ αὐτόν» σημαίνει «όμοιόν του». Ό,τι είναι δηλαδή ο Αδάμ, θα είναι και η Εύα, το ίδιο πράγμα· που σημαίνει ότι η Εύα είναι άνθρωπος.

Έτσι, στη δημιουργία νέων ανθρώπων, δηλαδή του τρίτου ανθρώπου, ο Αδάμ, η Εύα είναι τα δύο πρώτα πρόσωπα, οι δύο πρώτοι άνθρωποι, στη δημιουργία του τρίτου ανθρώπου, του Κάιν, του Άβελ, των παρακάτω, ο άνδρας προέρχεται δια της γυναικός και η γυναίκα προέρχεται εκ του ανδρός. Βλέπει κανείς μία στενοτάτη σχέση.

Αλλά ακόμη παρατηρούμε ότι στο έργον της σωτηρίας, στην Καινή πια Διαθήκη, υπάρχει μία ισότης ανάμεσα στον άνδρα και την γυναίκα. Ο Χριστός εκάλεσε και άνδρες και γυναίκες για να σωθούν εξίσου. Καλεί, επί παραδείγματι, τον Ζακχαίο, και θα δειπνήσει, λέει, στο σπίτι του. Αλλά εξίσου σώζει και την πόρνη που του πλένει με τα δάκρυά της και τα αρώματά της τα πόδια Του.

Κάνει, πάντως, πολλή εντύπωση ότι γυναίκες πρώτες δέχονται το μήνυμα της Αναστάσεως του Χριστού. Όχι οι μαθηταί. Γυναίκες. Όχι άνδρες· γυναίκες. Προφανώς για να διορθώσει εδώ ο Κύριος την προπετή συμπεριφορά της Εύας. Γιατί έσπευσε να κάνει κάτι ερήμην του ανδρός. Προσέξτε, ερήμην του ανδρός. Ο Αδάμ δεν ήτο την ώρα που εδέχτηκε τον πειρασμόν η Εύα. Μην το ξεχνούμε αυτό. Στην ίδια περίπτωση ακόμη, όπως γυναίκες δέχονται το μήνυμα πρώτες της Αναστάσεως, πρώτη άποικος της Βασιλείας του Θεού είναι γυναίκα. Είναι η Θεοτόκος. Δηλαδή ο πρώτος «καινός», καινούριος άνθρωπος, ο πρώτος ουρανοπολίτης, ο οποίος ουρανοπολίτης είναι πλήρης άνθρωπος, με την ανθρωπίνη ολόκληρη φύση -και την ψυχή και το σώμα, γιατί όλοι οι άλλοι είναι ακόμη εις τον Παράδεισον οι άγιοι, ως ψυχές, η Θεοτόκος είναι πλήρης άνθρωπος, με το σωματικό της στοιχείο. Είναι ο πρώτος άποικος στην Βασιλεία του Θεού. Δεν λέγω τον Χριστόν. Γιατί ο Χριστός είναι βεβαίως Εκείνος ο πρώτος άποικος. Αλλά ο Χριστός είναι και Θεός και άνθρωπος. Ενώ η Θεοτόκος είναι μόνον άνθρωπος. Έτσι, στην Βασιλεία του Θεού, μετά την ανάστασιν την κοινήν που θα γίνει σε όλους, δεν θα υπάρχουν διαφορές φύλων, ανδρός και γυναικός, γιατί δεν θα υπάρχει ο γάμος. Αλλά θα είναι, όπως λέγει ο Κύριος, «ὡς ἄγγελοι ἐν οὐρανῷ». Όταν λέει «ὡς ἄγγελοι» δεν σημαίνει άυλοι. Σημαίνει θα έχουν την σωματική τους υπόσταση, την σωματική τους ουσία, αλλά δεν θα υπάρχει ο γάμος. Μία ισότης, μία ισότης που δεν το χωράει το μυαλό μας.

Αυτή, αγαπητοί μου, είναι η θέσις της γυναικός έναντι του ανδρός, τόσο στην πρώτη δημιουργία, όσο και εις την δευτέραν αναδημιουργία, την ἐν Χριστῷ. Όπως δηλαδή η Εύα πριν αμαρτήσει και όπως αποκαθίσταται πια η γυναίκα εις την Καινήν Διαθήκην. Αυτή είναι η θέση της. Αλλά όμως… υπάρχει ένα «αλλά». Αυτό προσέξατέ το. Αν, θα λέγαμε, στην ιστορία του ανθρώπου, παρετηρήθη μία διαφοροποίησις ανάμεσα στα φύλα, ανδρός-γυναικός, αυτό δεν οφείλεται στην κατασκευή του ανθρώπου. Δεν είναι, δηλαδή, στα κατασκευαστικά δεδομένα, αλλά στην προαίρεση του ανθρώπου. Δηλαδή στην περιπέτεια της ελευθερίας του ανθρώπου. Διότι η Εύα προέτρεξε, στάθηκε προπετής, δηλαδή έπεσε μπροστά, αυτό θα πει «προπετής» και «προπέτεια», όταν πέφτω μπροστά, εκεί που ακόμη δεν έφθασαν τα πόδια μου, και πέφτω μπροστά, στάθηκε προπετής με την δική της προαίρεση. Συνεπώς όλη η περιπέτεια είναι η περιπέτεια της ελευθερίας. Η γυναίκα δηλαδή, όπως βλέπομε, παρέβη την εντολήν του Θεού. Από τότε αρχίζει η διαφοροποίησις των φύλων. Ποια είναι η ιστορία της διαφοροποιήσεως των φύλων; Θα επαναλάβω για τρίτη φορά: Όχι σαν ένα κατασκευαστικό δεδομένο. Αλλά σαν ένα αποτέλεσμα της ελευθερίας των ανθρώπων.

Και το βλέπομε ως εξής: Είναι γνωστό ότι η προπέτειά της εγέννησε μέσα στην ψυχή της την επιθυμία της ισοθεΐας. Να γίνει Θεός. Έτσι δεν της υπέβαλε ο σατανάς; Και όπως σημειώνει ο Ιερός Χρυσόστομος ότι «ἡ Εὔα τῇ ἐλπίδι τῆς ἰσοθεΐας φυσηθεῖσα, μεγάλα ἦν λοιπόν φανταζομένη». «Υπερηφανευθείσα», λέγει, «από την ισοθεΐαν φαντάστηκε σπουδαία πράγματα». Και όλα αυτά γιατί της έλειπε η ωριμότης της διακρίσεως. Γι'αυτό εξάλλου ο Θεός δεν επέτρεψε την βρώσιν του καρπού της γνώσεως καλού και κακού. Σημειώσατε ότι οι πρωτόπλαστοι θα έτρωγαν και από τον καρπόν της γνώσεως του καλού και του κακού. Όταν θα έφθαναν σε μία ωριμότητα. Ένα μικρό παιδί, αν του δώσετε στα χέρια του ένα κουτί σπίρτα, θα σας βάλει φωτιά στο σπίτι. Όχι πως τα σπίρτα καθ’ εαυτά είναι κακά. Αλλά δεν έχει ωριμότητα το παιδί. Το παράδειγμα, όχι βεβαίως με τα σπίρτα, αλλά σαν σχήμα, το χρησιμοποιεί ο άγιος Θεόφιλος Αντιοχείας. Αυτή είναι η πραγματικότητα. Ήταν ανώριμοι κι ο Αδάμ και η Εύα. Έπρεπε να ωριμάσουν. Έσπευσαν, λοιπόν, να κάνουν χρήση πραγμάτων, ενώ ακόμη δεν είχαν ωριμάσει. Άρα τους έλειπε η διάκρισις.

Και ακόμη, θα λέγαμε, ότι η διάκριση θα έδιδε στην Εύα –αυτό προσέξτε- «τὴν γνῶσιν τῶν οἰκείων της ὅρων». Η φράσις είναι του Ιερού Χρυσοστόμου. Μια παρομοία υπάρχει και στον άγιο Γρηγόριον τον Θεολόγον. Δεν έμαθε, δεν ξεχώρισε τα δικά της όρια, την δική της περιοχή, τις δικαιοδοσίες της. Δεν μπόρεσε αυτό να το δει: «Άλλος είναι ο Θεός, άλλο είμαι εγώ ο άνθρωπος. Πώς λοιπόν προχωρώ σε χωράφια άλλα;». Της έλειπε η διάκριση. Όμως, όπως λέγει εδώ ο Ιερός Χρυσόστομος: «οὐκ ἀνασχομένη μεῖναι ἐπὶ τῶν οἰκείων ὅρων». Μάλιστα όπως τα λέγω τώρα, θα θυμόσαστε και θα αντιπαραβάλετε την σύγχρονη γυναίκα. «Δεν ηνείχετο», λέγει, «η Εύα να μείνει στα δικά της τα όρια και εις τους δικούς της τους όρους. ‘’Είμαι εγώ αυτό. Δεν πρέπει να υπερβώ αυτό που είμαι’’. Γι'αυτό και η τιμωρία που επιφέρει σ΄αυτήν ο Θεός μετά την παράβαση, είναι το αντίθετον της προπετείας της, σαν το κατάλληλο φάρμακο για να θεραπευθεί η γυναίκα, η Εύα. Ποιο; Η υποταγή της εις τον άνδρα». Δηλαδή, «επήγες να πετύχεις κάτι περισσότερο απ’ αυτό που είσαι. Ε, λοιπόν θα υποταχθείς τώρα υπό τον άνδρα».

Γι'αυτό λέγει ο Θεός στην Εύα: «Καὶ πρὸς τὸν ἄνδρα σου –λέει η Παλαιά Διαθήκη- ἡ ἀποστροφή σου καὶ αὐτός σου κυριεύσει». «Προς τον άνδρα σου», λέει, «θα είναι η αποστροφή σου». Δηλαδή, όπως λέγει, η έννοια της αποστροφής δηλαδή θα πει: «η εξάρτησή σου». Μάλιστα ο Ηρόδοτος την λέξη «ἀποστροφή» την εννοεί ως «καταφύγιον»… Δηλαδή «ο άνδρας θα είναι το καταφύγιό σου, θα είναι η εξάρτησή σου. Και αυτός θα σε κυριεύσει». Προσέξτε αυτό: «Θα σε κυριεύσει ο άνδρας». Έτσι, λοιπόν, έχομε μίαν εξάρτηση, θα λέγαμε, από τον άνδρα, τόσο βιολογική, διότι η γυναίκα δεν μπορεί να κάνει παιδιά χωρίς τον άνδρα, όσο και ψυχολογική· γιατί η γυναίκα αισθάνεται ένα αίσθημα ασφαλείας, όταν είναι ο άνδρας κοντά της.

Στην αρχή ο Θεός, ευλογώντας, αγαπητοί μου, τους πρωτοπλάστους, και τους δύο, τον Αδάμ και την Εύα, τους είπε να κατακυριεύσουν την Δημιουργία. Όχι να κυριεύσουν. Να κατακυριεύσουν. Ήτοι, να γίνουν κατεξουσιασταί. Τώρα, η γυναίκα αμαρτάνει. Και λαμβάνει την τιμωρία της ο άνδρας να κυριεύσει και την γυναίκα. Χάνει το κυριαρχικόν στοιχείον η γυναίκα. Το ‘χασε. Ήταν η τιμωρία της αυτό. Γι'αυτό λέγει ο Θεός δια στόματος, θα λέγαμε, Ιερού Χρυσοστόμου, θα λέγαμε, ερμηνεύει ο Ιερός Χρυσόστομος, ως να ομιλεί ο Θεός: «Ἐγὼ μὲν ἐξ ἀρχῆς ὁμότιμόν σε ἐδημιούργησα…» και λοιπά -σας διαβάζω τη μετάφραση κατευθείαν, γιατί πέρασε η ώρα- «Εγώ, όμως, από την αρχή», λέγει, «σε εδημιούργησα με την ίδια τιμή και αξία με τον άνδρα. Και θέλησα και σε όλα τα δικά του να έχεις μετοχή. Και όπως τον άνδρα, έτσι και σε σένα, σου έδωσα στο χέρι και στην εξουσία σου τα πάντα. Επειδή, όμως, δεν έκανες καλή χρήση αυτής σου της ομοτιμίας και της ισότητος, γι' αυτό σε υποτάσσω στην εξουσία του ανδρός. Και επειδή δεν έμαθες να εξουσιάζεις, μάθε τώρα να είσαι κάτω από την εξουσία του ανδρός, παρά να απολαμβάνεις την άνεση και την εξουσία που θα σε οδηγήσει στην καταστροφή, που θα σε φέρει», λέει, «κατά κρημνόν, στους γκρεμούς, στην καταστροφή».

Με αυτήν, λοιπόν, την έννοια, έρχεται τώρα ο Απόστολος Παύλος, αγαπητοί μου, να γράψει στους Εφεσίους και στην Α΄ προς Τιμόθεον επιστολή του: «Ἡ δὲ γυνὴ ἵνα φοβῆται τὸν ἄνδρα». Το «ἵνα φοβῆται» δεν σημαίνει «να σέβεται». Ό,τι λέγει η λέξις. «Ἵνα φοβῆται τὸν ἄνδρα». Όπως εφοβήθηκε ο Αδάμ τον Θεό, όταν ήρθε στον Παράδεισο την ημέρα της πτώσεως. Έτσι οφείλει η γυναίκα να φοβείται τον άνδρα. Σας είπα, υπάρχει κίνδυνος να παρεξηγηθώ. Αλλά εγώ ερμηνεύω ορθά.

Και λέγει στη συνέχεια: «Γυνὴ ἐν ἡσυχίᾳ μανθανέτω ἐν πάσῃ ὑποταγῇ», λέγει στον Τιμόθεο ο απόστολος Παύλος. «Να μάθει η γυναίκα να είναι ἐν ἡσυχίᾳ, ήσυχα, ἐν πάσῃ ὑποταγῇ, με κάθε υποταγή». «Γυναικὶ δὲ οὐκ ἐπιτρέπω αὐθεντεῖν ἀνδρός (:δεν επιτρέπω εις την γυναίκα να αυθεντεί, να είναι η κεφαλή του ανδρός -σήμερα ο άνδρας τρώει καρπαζιές από την γυναίκα), ἀλλ’ εἶναι ἐν ἡσυχίᾳ (:αλλά να ευρίσκεται σε κατάσταση ησυχίας). Ἀδὰμ γὰρ πρῶτος ἐπλάσθη, εἶτα Εὔα (: πρώτα έγινε ο Αδάμ, μετά η Εύα. Αν το θέλεις, μάθε το αυτό, γυναίκα)· Ἀδὰμ οὐκ ἠπατήθη, ἡ δὲ γυνὴ ἀπατηθεῖσα ἐν παραβάσει γέγονε (:ο Αδάμ δεν απατήθηκε. Εσύ, η γυναίκα, απατήθηκες)». «Αφού απατήθηκες, σημαίνει δεν είσαι ικανή να κρατήσεις εξουσίαν». Το ακούσατε; Δεν είσαι ικανή να κρατήσεις αρχήν.

Σαφώς, λοιπόν, βλέπομε, αγαπητοί, ότι στον Χριστιανισμό δεν έχομε ισότητα φύλων για τον λόγο που είδαμε. Έχομε όμως –προσέξτε- ισότητα προσώπων. Δεν έχομε ισότητα φύλων, το ξαναλέγω. Ο Θεός έτσι δεν εργάστηκε από την αρχή. Η γυναίκα έφταιξε. Και ο άνδρας έφταιξε. Συνεπώς δεν έχομε ισότητα φύλων. Έχομε, όμως, ισότητα προσώπων. Γι'αυτό λέγει ο απόστολος Παύλος: «Οὐκ ἔνι ἄρσεν καὶ θῆλυ· πάντες γὰρ ὑμεῖς εἷς ἐστε ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ». «Δεν υπάρχει διαφορά ανάμεσα στον άνδρα και την γυναίκα». Σε τι; Στο θέμα της σωτηρίας. Στο θέμα της σωτηρίας του προσώπου.

Αυτά όλα, αγαπητοί μου, ως εξής μας τα λέει ο Ιερός Χρυσόστομος, που λυπούμαι, δεν έχω πολύ χρόνο, να δείτε πώς τα τοποθετεί: «Ἀρχὴ δευτέρα ἐστὶν ἡ γυνή (:Ο άνδρας είναι η πρώτη αρχή. Η γυναίκα -λέει- είναι η δευτέρα αρχή). Μήτε οὖν αὕτη τὴν ἰσοτιμίαν ἀπαιτείτω (: Και συνεπώς, σαν δευτέρα αρχή, η γυναίκα, να μην απαιτεί την ισοτιμία και την ισότητα)· ὑπὸ γὰρ τὴν κεφαλήν ἐστι (:γιατί είναι κάτω από την κεφαλήν)· μήτε ἐκεῖνος ὡς ὑποτεταγμένης καταφρονείτω (:ούτε ο άνδρας να περιφρονεί και να καταφρονεί την γυναίκα, επειδή υποτάσσεται εις αυτόν)· σῶμα γάρ ἐστιν κἂν καταφρονῇ τοῦ σώματος ἡ κεφαλὴ καὶ αὐτὴ προσαπολεῖται (: διότι κεφαλή και σώμα είναι ένα σώμα. Αν, λοιπόν, η κεφαλή υποτιμά το σώμα, θα καταστραφεί μαζί με το σώμα και η κεφαλή· δηλαδή ο άνδρας), ἀλλ’ ἀντίρροπον τῆς ὑπακοῆς εἰσαγαγέτω τὴν ἀγάπην (:το αντίρροπον της υπακοής είναι η αγάπη. Αυτήν να εισαγάγει). Ὥσπερ ἡ κεφαλὴ καὶ τὸ σῶμα. Οὐδὲν ταύτης ἄμεινον τῆς συζυγίας (:τίποτε καλύτερο δεν υπάρχει από μια τέτοια συζυγία)». Η υπακοή, δηλαδή, της γυναικός στον άνδρα.

Καὶ πῶς ἂν γένοιτο ἀγάπη, φησί, φόβου ὄντος; (:Θα πει κάποιος: ‘’Και πώς είναι δυνατόν να υπάρξει αγάπη, όταν υπάρχει ο φόβος;’’). Μάλιστα τότε ἂν γένοιτο (:Ακριβώς τότε διασώζεται η αγάπη· όταν υπάρχει ο φόβος. Ακούστε: Όταν υπάρχει ο φόβος, διασώζεται η αγάπη. Εγώ αγαπούσα την μάνα μου και τον πατέρα μου, γιατί φοβόμουνα την μάνα μου και τον πατέρα μου. Σήμερα το κάναμε αντιθετικά. Δεν έχω χρόνο πιο πολύ να σας τα αναλύσω). Ἡ γὰρ φοβουμένη καὶ ἀγαπᾷ (:διότι η γυναίκα και φοβουμένη και αγαπά. Και αγαπά γιατί φοβείται)· ἡ ἀγαπῶσα φοβεῖται ὡς κεφαλή καὶ ἀγαπᾷ ὡς μέλος – Να το μυστικό: Φοβείται την κεφαλήν, αλλά αγαπάει την κεφαλήν, γιατί είναι μέλος του σώματος. Και συνεπώς, αγάπη και φόβος δεν είναι αντιφατικά, δεν είναι σε μια αντιδικία. Αντιθέτως, είναι σε μια αρμονία. Η γυναίκα, λέει, πρέπει να αγαπά και να φοβείται τον άνδρα σαν κεφαλή, όπως τον αγαπά σαν μέλος, επειδή είναι η κεφαλή και αυτή είναι μέλος του όλου σώματος-. Διὰ τοῦτο τὴν μὲν ὑπέταξε, τὸν δὲ ἐπέθηκεν, ἵνα εἰρήνη ᾖ (: Γι’ αυτόν τον λόγο ο Θεός την μεν γυναίκα έθεσε σε υποταγή, τον δε άνδρα σε αρχηγό, για να υπάρχει ειρήνη)».

Και λέει εκείνο το επιγραμματικό: «Ἔνθα γὰρ ἰσοτιμία, εἰρήνη οὐκ ἂν ποτέ γένοιτο, οὐδὲ δημοκρατουμένης οἰκίας, οὐδὲ πάντων ἀρχόντων, ἀλλ’ ἀνάγκη μίαν εἶναι τὴν ἀρχήν -Ακούστε αυτό: «Γιατί όπου υπάρχει ισότητα, δεν είναι δυνατόν ποτέ να υπάρξει ειρήνη και σχέσεις ειρηνικές. Ούτε μπορεί να σταθεί ένα σπιτικό με δημοκρατική διακυβέρνηση -η λέξις είναι του Ιερού Χρυσοστόμου-. Ούτε όλοι να κάνουν τον αρχηγό. Αλλά υπάρχει ανάγκη, μία να είναι η αρχή, ένας ο αρχηγός. Ρύθμιζε την γυναίκα και ούτω συγκροτείται η οικία. Δηλαδή, συ, ο άνδρας, είσαι εκείνος ο οποίος θα δώσει σωστή θέση στη γυναίκα κι έτσι φτιάχνεται ωραίο το σπιτικό σου» -. Δευτέρα ἐστὶν ἀρχὴ αὕτη, ἀρχὴν ἔχουσα καὶ πολλὴν τὴν ὁμοτιμίαν· ἀλλ’ ὅμως ἔχει τι πλέον ὁ ἀνήρ (: Η γυναίκα είναι δευτέρα αρχή. Αφού πρώτη είναι ο άνδρας. Και η ίδια μέσα στο σπίτι έχει εξουσία και πολλή ισότητα· αλλά, όμως, ο άνδρας έχει κάτι περισσότερο)».

Αγαπητοί μου, είδαμε ποια είναι η θέσις της γυναικός προ της πτώσεως και ποια μετά την πτώσιν. Είδαμε ακόμα, στη σημερινή ευαγγελική περικοπή, την συνεργασία αυτών των δύο ομάδων, ανδρών και γυναικών, που υπηρέτησαν στην Ταφή και στην Ανάσταση του Χριστού. Δηλαδή πρέπει άνδρας και γυναίκα να γνωρίζουν τους οικείους των όρους. Για να υπάρχει ειρήνη και σωτηρία. Ο φεμινισμός, αυτό το δαιμονικόν φαινόμενον, το δαιμονικόν κατασκεύασμα της εποχής μας, προσπαθεί να καταργήσει ό,τι ο Θεός έχει οριοθετήσει, γι'αυτό και η γυναίκα, φυσικά μαζί της και ο άνδρας, φέρονται κατά κρημνόν. Ντύνει ο Θεός με την πτώσιν τον άνθρωπο, γδύνεται ο άνθρωπος με τον γυμνισμό. Οριοθετεί ο Θεός τον άνδρα και την γυναίκα, ποδοπατεί τους φράχτες ο άνδρας και η γυναίκα. Πώς, λοιπόν, πέστε μου, είναι δυνατόν να υπάρξει αληθινή ισότης και ειρήνη και σωτηρία; Γι’ αυτό, αγαπητοί μου, ας έχομε πάντοτε σαν οδηγό μας τον ευαγγελικό νόμο και όχι τα φιλοσοφικά συμπεράσματα των ανθρώπων ή τα κοινωνικά, κοινωνιστικά και τότε μέσα στα πολλά μονοπάτια αυτού του ταλαιπώρου ορθολογισμού μας, θα βρίσκομε τον σωστόν προσανατολισμό, εκείνον που δίνει νόημα και διασώζει την ανθρώπινη ύπαρξη.

ΠΡΟΣ ΔΟΞΑΝ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΤΡΙΑΔΙΚΟΥ ΘΕΟΥ
και με απροσμέτρητη ευγνωμοσύνη στον πνευματικό μας καθοδηγητή μακαριστό γέροντα Αθανάσιο Μυτιληναίο,
ψηφιοποίηση και επιμέλεια της απομαγνητοφωνημένης ομιλίας:
Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος
 
ΠΗΓΕΣ:
Απομαγνητοφώνηση ομιλίας δια χειρός του αξιοτίμου κ. Αθανασίου Κ.

Η ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΗ ΠΕΡΙΚΟΠΗ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ ΤΩΝ ΜΥΡΟΦΟΡΩΝ

Κατά Μάρκον, κεφ. ΙΕ΄, εδάφια 42-47 και κεφ. ΙΣΤ΄, εδάφια 1-8
 
Κεφ. ΙΕ΄ 42 Καὶ ἤδη ὀψίας γενομένης, ἐπεὶ ἦν παρασκευή, ὅ ἐστι προσάββατον, 43 ἐλθὼν ᾿Ιωσὴφ ὁ ἀπὸ ᾿Αριμαθαίας, εὐσχήμων βουλευτής, ὃς καὶ αὐτὸς ἦν προσδεχόμενος τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ, τολμήσας εἰσῆλθε πρὸς Πιλᾶτον καὶ ᾐτήσατο τὸ σῶμα τοῦ ᾿Ιησοῦ. 44 Ὁ δὲ Πιλᾶτος ἐθαύμασεν εἰ ἤδη τέθνηκε, καὶ προσκαλεσάμενος τὸν κεντυρίωνα ἐπηρώτησεν αὐτὸν εἰ πάλαι ἀπέθανε· 45 καὶ γνοὺς ἀπὸ τοῦ κεντυρίωνος ἐδωρήσατο τὸ σῶμα τῷ ᾿Ιωσήφ. 46 Καὶ ἀγοράσας σινδόνα καὶ καθελὼν αὐτὸν ἐνείλησε τῇ σινδόνι καὶ κατέθηκεν αὐτὸν ἐν μνημείῳ, ὃ ἦν λελατομημένον ἐκ πέτρας, καὶ προσεκύλισε λίθον ἐπὶ τὴν θύραν τοῦ μνημείου. 47 Ἡ δὲ Μαρία ἡ Μαγδαληνὴ καὶ Μαρία ᾿Ιωσῆ ἐθεώρουν ποῦ τίθεται.
 
Κεφ. ΙΣΤ’ 1 Καί διαγενομένου τοῦ σαββάτου Μαρία ἡ Μαγδαληνὴ καὶ Μαρία ἡ τοῦ ᾿Ιακώβου καὶ Σαλώμη ἠγόρασαν ἀρώματα ἵνα ἐλθοῦσαι ἀλείψωσιν αὐτόν. 2 Καὶ λίαν πρωῒ τῆς μιᾶς σαββάτων ἔρχονται ἐπὶ τὸ μνημεῖον, ἀνατείλαντος τοῦ ἡλίου. 3 Καὶ ἔλεγον πρὸς ἑαυτάς· τίς ἀποκυλίσει ἡμῖν τὸν λίθον ἐκ τῆς θύρας τοῦ μνημείου; 4 Καὶ ἀναβλέψασαι θεωροῦσιν ὅτι ἀποκεκύλισται ὁ λίθος· ἦν γὰρ μέγας σφόδρα. 5 Καὶ εἰσελθοῦσαι εἰς τὸ μνημεῖον εἶδον νεανίσκον καθήμενον ἐν τοῖς δεξιοῖς, περιβεβλημένον στολὴν λευκήν, καὶ ἐξεθαμβήθησαν. 6 Ὁ δὲ λέγει αὐταῖς· μὴ ἐκθαμβεῖσθε· ᾿Ιησοῦν ζητεῖτε τὸν Ναζαρηνὸν τὸν ἐσταυρωμένον· ἠγέρθη, οὐκ ἔστιν ὧδε· ἴδε ὁ τόπος ὅπου ἔθηκαν αὐτόν. 7 Ἀλλ᾿ ὑπάγετε εἴπατε τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ καὶ τῷ Πέτρῳ ὅτι προάγει ὑμᾶς εἰς τὴν Γαλιλαίαν· ἐκεῖ αὐτὸν ὄψεσθε, καθὼς εἶπεν ὑμῖν. 8 Καὶ ἐξελθοῦσαι ἔφυγον ἀπὸ τοῦ μνημείου· εἶχε δὲ αὐτὰς τρόμος καὶ ἔκστασις, καὶ οὐδενὶ οὐδὲν εἶπον· ἐφοβοῦντο γάρ.
 
Ερμηνευτική απόδοση από τον μακαριστό Παν. Τρεμπέλα
 
Κεφ. ΙΕ΄ 42 Και σαν άρχισε πλέον να βραδιάζει, επειδή ήταν ημέρα Παρασκευής και προετοιμασίας, δηλαδή παραμονή του Σαββάτου, προτού δύσει ο ήλιος και αρχίσει η ημέρα του Σαββάτου, η οποία συνέπιπτε και με το πάσχα, 43 ήλθε ο Ιωσήφ που καταγόταν απ’ την πόλη Αριμαθαία, ένα σεβαστό και επίσημο μέλος του ιουδαϊκού συνεδρίου, που είχε πιστέψει κι αυτός στο κήρυγμα του Ιησού για τη βασιλεία του Θεού και περίμενε τη βασιλεία αυτή χωρίς να κλονιστεί η ελπίδα του από τον θάνατο του Ιησού˙ αυτός λοιπόν τόλμησε και παρουσιάστηκε στον Πιλάτο και ζήτησε το σώμα του Ιησού. 44 Ο Πιλάτος μάλιστα έμεινε έκπληκτος και απόρησε που τόσο γρήγορα είχε κιόλας πεθάνει ο Ιησούς. Κι αφού προσκάλεσε τον εκατόνταρχο, τον ρώτησε εάν είχε ώρα πολλή που πέθανε. 45 Κι όταν έμαθε από τον εκατόνταρχο ότι πραγματικά πέθανε ο Ιησούς, χάρισε το σώμα του στον Ιωσήφ. 46 Κι εκείνος, αφού αγόρασε καινούργιο και αμεταχείριστο σεντόνι και κατέβασε τον Ιησού από τον σταυρό, τύλιξε το σώμα του στο σεντόνι και τον έβαλε κάτω σε ένα μνημείο, το οποίο ήταν σκαλισμένο μέσα στον βράχο˙ και κύλισε ένα μεγάλο λίθο πάνω στο στόμιο του μνημείου, κλείνοντας έτσι την είσοδο του μνημείου. 47 Στο μεταξύ η Μαρία η Μαγδαληνή και η Μαρία του Ιωσή παρακολουθούσαν προσεκτικά και με πολύ ενδιαφέρον πού τοποθετήθηκε το σώμα του Ιησού. Κεφ.ΙΣΤ΄ 1 Αφού πέρασε το Σάββατο, η Μαρία η Μαγδαληνή και η Μαρία η μητέρα του Ιακώβου και η Σαλώμη αγόρασαν το βράδυ του Σαββάτου αρώματα, για να έλθουν το πρωί στον τάφο και να αλείψουν το σώμα του Ιησού. 2 Και πολύ πρωί της πρώτης ημέρας της εβδομάδας έρχονται στο μνημείο την ώρα που ο ήλιος άρχισε να διαλύει το πρωινό σκοτάδι, καθώς πήρε ν’ ανατέλλει κάτω απ’ τον ορίζοντα. 3 Και έλεγαν μεταξύ τους: «Ποιος θα μας κυλίσει τη μεγάλη πέτρα μακριά από την είσοδο του μνημείου;». 4 Μόλις όμως έστρεψαν τα μάτια τους προς τα εκεί, είδαν ότι είχε μετατοπιστεί η πέτρα μακριά απ’ το μνημείο. Και τα έλεγαν αυτά μεταξύ τους, διότι η πέτρα αυτή ήταν πολύ μεγάλη και δεν ήταν εύκολο να μετακινηθεί. 5 Και αφού μπήκαν στο μνημείο, είδαν έναν νέο που καθόταν στα δεξιά του μνημείου και ήταν ντυμένος με λευκή στολή, και γέμισαν με τρόμο και κατάπληξη. 6 Αυτός όμως τους είπε: «Μην τρομάζετε και μη φοβάστε. Ξέρω ποιον ζητάτε. Ζητάτε τον Ιησού τον Ναζαρηνό, τον εσταυρωμένο. Αναστήθηκε. Δεν είναι εδώ. Να, είναι αδειανό το μέρος που τον έβαλαν. 7 Αλλά πηγαίνετε και πέστε στους μαθητές Του και ιδιαιτέρως στον Πέτρο, που έχει ανάγκη παρηγοριάς και βεβαιώσεως ότι συγχωρήθηκε για την άρνησή του, ότι πηγαίνει πριν από σας στη Γαλιλαία και σας περιμένει εκεί. Εκεί θα τον δείτε, όπως σας το είπε πριν σταυρωθεί». 8 Εκείνες τότε βγήκαν κι έφυγαν από το μνημείο. Ήταν μάλιστα γεμάτες τρόμο και έκσταση. Δεν είπαν όμως τίποτε σε κανένα, διότι ήταν φοβισμένες.

25 Απριλίου 2026

Καταλύθηκε το συνοδικό σύστημα στην Εκκλησία της Κύπρου; Νέα εποχή… παπικού τύπου

Ιστορικές στιγμές φαίνεται πως ζει η Εκκλησία της Κύπρου. Σύμφωνα με τα τελευταία «εκκλησιαστικά ήθη», το συνοδικό σύστημα — αυτό το παλαιό, ξεπερασμένο μοντέλο που κρατά μόλις… δύο χιλιάδες χρόνια από τα αποστολικά χρόνια — φαίνεται πως περνά στο περιθώριο.
 
Για πρώτη φορά, μετά από δύο χιλιετίες εκκλησιαστικής πορείας, φαίνεται πως ανακαλύφθηκε μια νέα μορφή διοίκησης. Πιο σύγχρονη, πιο αποτελεσματική, πιο… συγκεντρωτική. Μια μορφή διοίκησης που θυμίζει έντονα το παπικό σύστημα: ένας αποφασίζει και οι υπόλοιποι απλώς συμφωνούν. Ή, για να είμαστε πιο ακριβείς, επικροτούν με ευλάβεια. 
 
Το συνοδικό σύστημα, που κάποτε σήμαινε διάλογο, συναπόφαση και πνευματική ευθύνη όλων των επισκόπων, φαίνεται πλέον να έχει μετατραπεί σε διαδικασία επικύρωσης. Πρώτα αποφασίζεται το αποτέλεσμα και μετά συγκαλείτε η σύνοδος για να το εγκρίνει. Ένα είδος εκκλησιαστικής «τυπικής διαδικασίας», για να υπάρχει και η απαραίτητη νομιμοποίηση.
 
Σύμφωνα με όσα ψιθυρίζονται, η νέα μέθοδος λειτουργεί απλά και αποτελεσματικά:
 
Πρώτα οι συζητήσεις πίσω από κλειστές πόρτες.
Μετά οι διαβεβαιώσεις.
Έπειτα οι υποσχέσεις.
Και αν χρειαστεί… και οι πιέσεις.
 
Αφού εξασφαλιστεί η πλειοψηφία, τότε συγκαλείτε η σύνοδος με συνοπτικές διαδικασίες. Η απόφαση, φυσικά, περνά. Και έτσι διατηρείται η εντύπωση ότι η σύνοδος λειτουργεί κανονικά.
 
Στο μεταξύ, λέγεται πως η επικοινωνιακή υποστήριξη λειτουργεί άψογα. Εφημερίδες, τηλεοράσεις και διάφορα μέσα ενημέρωσης παρουσιάζουν τις εξελίξεις ως αναγκαίες, σοφές και ιστορικές. Άλλωστε, όταν η εικόνα είναι καλή, όλα μοιάζουν πιο εύκολα.
 
Και κάπου εδώ γεννιέται το ερώτημα:
Γιατί να μην ειπωθεί ξεκάθαρα;
 
Γιατί να μην ανακοινωθεί επισήμως ότι πλέον εφαρμόζεται ένα πιο συγκεντρωτικό μοντέλο διοίκησης; Θα ήταν ίσως πιο ειλικρινές. Πιο καθαρό. Πιο τίμιο απέναντι στους πιστούς.
 
Αντί αυτού, διατηρείται η εικόνα του συνοδικού συστήματος, ενώ — σύμφωνα με τους επικριτές — η ουσία έχει αλλάξει. Οι αποφάσεις φαίνεται να λαμβάνονται αλλού και απλώς να επικυρώνονται.
 
Και ενώ όλα αυτά συμβαίνουν, στους ιερείς, στους μοναχούς και στους λαϊκούς υπενθυμίζεται ότι πρέπει να κάνουν υπακοή. Να μη μιλούν. Να μη σχολιάζουν. Να αποδέχονται.
Γιατί;
Διότι έτσι λειτουργεί η… λεγόμενη σύνοδος.
 
 Και έτσι, η Εκκλησία της Κύπρου φαίνεται να εισέρχεται σε μια νέα εποχή. Μια εποχή όπου η συνοδικότητα παραμένει ως τίτλος, αλλά η πράξη θυμίζει άλλες εποχές και άλλα συστήματα.
 
Και μέσα σε αυτό το κλίμα, δεν είναι λίγοι εκείνοι που θυμούνται τα λόγια του Ευαγγελίου:
«Ουαί υμίν γραμματείς και Φαρισαίοι υποκριταί…»
Λόγια που, όπως φαίνεται, παραμένουν διαχρονικά.
Και — ίσως — πιο επίκαιρα από ποτέ.
 
Κυπριακέ Λαέ και Απανταχού Ορθόδοξοι αύριο στην Πλατεία του Δημαρχείου η ώρα 3 και 30 να δώσουμε ένα ηχηρό μήνυμα στην Ιερά Σύνοδο του Αυτοκέφαλου της Εκκλησίας της Κύπρου και του Μακαριώτατου Αρχ. Γεώργιου πώς ο Πιστός Λαός της Πάφου και όλης της Κύπρου δεν θα φραγκέψει ότι και να γίνει)
 
Ο Λαός της Πάφου θα αγωνίζεται μέχρι να επιστρέψει ο κανονικός και νόμιμος Μητροπολίτης Πάφου κ.κ Τυχικός πίσω στον θρόνο του και δεν πρόκειται να αποδεχθεί βαλτό Μοιχεπιβάτη Πάφου,π.χ είτε Αρχιγραμματέα Αρχιεπισκοπής, Αρχιμανδρίτη από Κύκκο, Πρωτοσύγκελο Πάφου, Καρπασίας, Μεσαορίας η άλλους)
 

Γιατί η νέα πυρηνική εποχή είναι πιο επικίνδυνη από το ψυχροπολεμικό παρελθόν

Γράφει ο ΓΡΙΒΑΣ ΚΩΣΤΑΣ
 
 
Ασάφεια, πολυπλοκότητα και ο κίνδυνος της τυχαιότητας εισάγουν την ανθρωπότητα σε μια πολύ επικίνδυνη ιστορική περίοδο. Το διεθνές σύστημα και η διεθνής ασφάλεια εισέρχονται σε μια νέα φάση, η οποία δεν μπορεί να κατανοηθεί επαρκώς μέσα από τα ερμηνευτικά σχήματα του Ψυχρού Πολέμου. Αντιθέτως, όλα δείχνουν ότι βρισκόμαστε ήδη στα πρώτα στάδια μιας Δεύτερης Πυρηνικής Εποχής, η οποία χαρακτηρίζεται όχι απλώς από την επιστροφή της πυρηνικής απειλής, αλλά από μια ποιοτικά διαφορετική μορφή της.  
 
ε αυτήν τη νέα εποχή, η πυρηνική αποτροπή δεν υπονομεύεται τόσο από αλλαγές στην ισορροπία ισχύος, όσο από την αυξανόμενη ασάφεια, πολυπλοκότητα και μη γραμμικότητα του διεθνούς συστήματος. Ξεκινώντας να πούμε ότι κυρίαρχη αφήγηση της μεταψυχροπολεμικής περιόδου, σύμφωνα με την οποία η πυρηνική απειλή είχε περιοριστεί ή τεθεί υπό έλεγχο, αποδεικνύεται εκ των υστέρων εξόχως παραπλανητική. Αυτό που βιώσαμε μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου δεν ήταν το τέλος Πρώτης Πυρηνικής Εποχής, αλλά τα “απόνερά” της. Η μεγάλη μετάβαση βρίσκεται εν εξελίξει σήμερα.
 
Για να κατανοήσουμε τη φύση της νέας αυτής εποχής, είναι απαραίτητο να επιστρέψουμε σε μια θεμελιώδη έννοια της πυρηνικής στρατηγικής όπως διαμορφώθηκε από έναν από τους μεγάλους διαμορφωτές της Θεωρίας Παιγνίων (Game Theory) και νομπελίστα Thomas Schelling. Και η έννοια αυτή είναι η ιδέα της «ορθολογικής ανορθολογικότητας».
 
Σύμφωνα με τον Schelling η αποτροπή δεν βασίζεται αποκλειστικά στην ορθολογικότητα και στον απόλυτο έλεγχο στη λήψη αποφάσεων, αλλά και σε ένα στοιχείο «λελογισμένης παράνοιας», στην ασάφεια και τη συνειδητή απώλεια ελέγχου. Η πλήρως ορθολογική συμπεριφορά και ο απόλυτος έλεγχος καθιστούν έναν δρώντα προβλέψιμο και, συνεπώς, λιγότερο αποτρεπτικό.
 
Η στρατηγική αποτελεσματικότητα της αποτροπής προϋποθέτει ότι οι αντίπαλοι πιστεύουν πως μια κρίση μπορεί να ξεφύγει από τον έλεγχο τους και να οδηγήσει σε ανεξέλεγκτη κλιμάκωση. Ο Schelling επιμένει ότι πρέπει να υπάρχει συνειδητή απώλεια του ελέγχου των τεκταινομένων ώστε να «αφήνουμε κάτι στην τύχη» (leave something to chance) για να υπάρχει πυρηνική αποτροπή. Δηλαδή, κατά τον Schelling, η πιθανότητα ακούσιας κλιμάκωσης δεν είναι παθολογία του συστήματος αποτροπής, αλλά εγγενές στοιχείο της λειτουργίας του.
 
Αυτό όμως σημαίνει ότι το ίδιο το θεμέλιο της πυρηνικής σταθερότητας είναι εκ φύσεως εύθραυστο. Η αποτροπή δεν εξαλείφει τον κίνδυνο, αλλά τον διαχειρίζεται μέσω ασάφειας. Άρα, η πανίσχυρη λαϊκή (και όχι μόνον…) πίστη στο ότι “πυρηνικός πόλεμος δεν γίνεται γιατί κανείς δεν είναι τόσο τρελός ώστε να πατήσει το κουμπί” είναι εγγενώς λάθος. Αυτή είναι μια πολύ επικίνδυνη φαντασίωση που οδηγεί σε έναν ακόμη πιο επικίνδυνο εφησυχασμό.
 
Η νέα διάσταση της “υπερασάφειας”
 
Το πρόβλημα είναι ότι η ασάφεια για την οποία μιλούσε ο Schelling στη σημερινή εποχή είναι έτσι και αλλιώς υπερβολικά μεγάλη. Σήμερα δεν χρειάζεται να αφήσουμε κάτι στην τύχη. Αντιθέτως, έχουμε αφήσει πάρα πολλά στην τύχη. Ήδη έχει διαμορφωθεί μια παγκόσμια πυρηνική εξίσωση η οποία είναι μάλλον εκτός ελέγχου των δρώντων.
 
Μεταξύ των άλλων στοιχείων που διαμορφώνουν ένα ασαφές γεωστρατηγικό σκηνικό στην πυρηνική απότροπή είναι ότι, σε αντίθεση με τον Ψυχρό Πόλεμο, όπου υπήρχε μια σχετική κατανόηση των συνεπειών ενός πυρηνικού πολέμου, σήμερα παρατηρείται βαθιά επιστημονική και στρατηγική διχογνωμία.
 
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το ζήτημα του πυρηνικού χειμώνα. Ενώ ορισμένοι αναλυτές, όπως είναι ο Καθηγητής Kroenig, ο οποίος αντανακλά και τις απόψεις του Πενταγώνου των ΗΠΑ, θεωρούν ότι οι επιπτώσεις ενός πυρηνικού πολέμου θα είναι περιορισμένες ή διαχειρίσιμες και δεν θα προκύψει το φαινόμενο του Πυρηνικού Χειμώνα, άλλοι υποστηρίζουν ότι ακόμη και μια περιορισμένη σύγκρουση μεταξύ Ινδίας και Πακιστάν θα μπορούσε να προκαλέσει Πυρηνικό Χειμώνα με δισεκατομμύρια νεκρούς, ενώ ακραία χειρότερη θα ήταν η κατάσταση μετά από μαζική ανταλλαγή πυρηνικών πληγμάτων μεταξύ ΗΠΑ-Ρωσίας.
 
Παράλληλα, όπως υποστηρίζει η ερευνήτρια του Cornell, Lynn Eden, στην κλασική μελέτη της “The Whole World On Fire”, δεν έχουν ποτέ ερευνηθεί επαρκώς οι εμπρηστικές συνέπειες πυρηνικών εκρήξεων σε μεγάλο ύψος (air bursts), που θα μπορούσαν να προκαλέσουν μεγαπυρκαγιές, άρα και πυρηνικό χειμώνα, γεγονός που εντείνει την αβεβαιότητα αναφορικά με τις συνέπειες ενός πυρηνικού πολέμου, ακόμη και περιορισμένης κλίμακας.
 
Η ασάφεια δεν περιορίζεται όμως στο επιστημονικό επίπεδο. Εκτείνεται και στη στρατηγική σκέψη. Υπάρχει έντονη διαφωνία σχετικά με το αν η ποσοτική υπεροχή στα πυρηνικά όπλα ενισχύει την αποτροπή ή αν, αντιθέτως, αυξάνει τους κινδύνους κλιμάκωσης. Την ίδια στιγμή, η εμφάνιση πυρηνικών όπλων υψηλής ακρίβειας και μικρής ισχύος, καθώς και η ανάπτυξη υπέρ υπερηχητικών συστημάτων, που υποκαθιστούν το πυρηνικό φορτίο με την υψηλή κινητική ενέργεια και την πολύ μεγάλη ακρίβεια πλήγματος, δημιουργούν ένα νέο πεδίο “σύντηξης” μεταξύ συμβατικού και πυρηνικού πολέμου. Τα όρια μεταξύ πυρηνικού και συμβατικού πολέμου θολώνουν επικίνδυνα.
 
Πολυχωρικός πόλεμος και μη γραμμική κλιμάκωση
 
Επίσης, η σύγχρονη στρατηγική πραγματικότητα χαρακτηρίζεται από την ανάδυση του πολυχωρικού πολέμου (multi domain warfare). Οι συγκρούσεις δεν περιορίζονται πλέον στο φυσικό πεδίο, αλλά εκτείνονται στον κυβερνοχώρο, το διάστημα και το ηλεκτρομαγνητικό φάσμα.
 
Ο κυβερνοπόλεμος, για παράδειγμα, εισάγει ένα επίπεδο αβεβαιότητας που δεν υπήρχε στο παρελθόν. Μια μαζική κυβερνοεπίθεση μπορεί να θεωρηθεί στρατηγικής σημασίας και να προκαλέσει ακόμη και πυρηνική ανταπόδοση. Ωστόσο, η απόδοση ευθύνης (attribution) σε τέτοιες επιθέσεις είναι εξαιρετικά δύσκολη, αυξάνοντας τον κίνδυνο λανθασμένων εκτιμήσεων.
 
Παράλληλα, η εξάρτηση των στρατιωτικών και πολιτικών υποδομών από διαστημικά συστήματα δημιουργεί νέα σενάρια χρήσης πυρηνικών όπλων για την καταστροφή ηλεκτρονικών υποδομών στο έδαφος, ή δορυφορικών αρχιτεκτονικών με τη χρήση του ηλεκτρομαγνητικού παλμού (EMP). Η πολυπλοκότητα αυτή καθιστά τη διαδικασία κλιμάκωσης μη γραμμική. Μικρές ενέργειες μπορούν να οδηγήσουν σε δυσανάλογες αντιδράσεις, ενώ η αλληλεπίδραση διαφορετικών πεδίων επιχειρήσεων αυξάνει την πιθανότητα ανεξέλεγκτης κλιμάκωσης.
 
Πολιτική αστάθεια και αποδυνάμωση της αποτροπής
 
Η Νέα Πυρηνική Εποχή χαρακτηρίζεται επίσης από σημαντικές πολιτικές μεταβολές που επηρεάζουν την αξιοπιστία της αποτροπής. Η άκριτη διεύρυνση του ΝΑΤΟ, για παράδειγμα, έχει δημιουργήσει μια “πληθωριστική” Συμμαχία με ετερογενή συμφέροντα και αντικρουόμενες αντιλήψεις απειλής. Έτσι, σε μια κρίση δεν είναι αυτονόητο ότι όλα τα μέλη θα συμφωνήσουν στην ενεργοποίηση της συλλογικής άμυνας. Ιδιαίτερα αν αυτή η κρίση απειλεί να οδηγήσει σε πυρηνικό πόλεμο
 
Αν στο παρελθόν ήταν καταλυτικό το ερώτημα για το αν οι ΗΠΑ θα αποφάσιζαν να θυσιάσουν την Ουάσιγκτον ή τη Νέα Υόρκη για να σώσουν το Βερολίνο ή το Παρίσι, σήμερα είναι πολύ πιο καταλυτικό το ερώτημα για το αν το Μαυροβούνιο ή η Σλοβενία θα θυσίαζαν την Ποντγκόριτσα ή τη Λιουμπλιάνα, για να σώσουν το Τούρκου στην Εσθονία…
 
Ταυτόχρονα, το διαφαινόμενο ρήγμα μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ευρώπης υπονομεύει τη συνοχή της δυτικής αποτροπής. Η αβεβαιότητα σχετικά με τη βούληση των ΗΠΑ να υπερασπιστούν τους συμμάχους τους μειώνει την αξιοπιστία των πυρηνικών εγγυήσεων. Επιπλέον, η εξωτερική πολιτική των μεγάλων δυνάμεων, ιδιαίτερα των ΗΠΑ, εμφανίζει αυξανόμενα στοιχεία απροβλεπτότητας. Η επιδίωξη διατήρησης της ηγεμονικής θέσης, σε συνδυασμό με την αμφισβήτηση της διεθνούς τάξης, οδηγεί σε στρατηγικές συμπεριφορές που ενισχύουν την αστάθεια.
 
Θρησκεία στη νέα πυρηνική εποχή
 
Ένα ιδιαίτερα ανησυχητικό στοιχείο της Νέας Πυρηνικής Εποχής είναι η ενίσχυση μη ορθολογικών παραγόντων στη στρατηγική σκέψη. Θρησκευτικές και εσχατολογικές αντιλήψεις φαίνεται να επηρεάζουν, άμεσα ή έμμεσα, τη διαμόρφωση πολιτικών αποφάσεων, αλλά και τη λογική χρήσης πυρηνικών όπλων.
 
Στη Ρωσία, η σύνδεση της πυρηνικής στρατηγικής με θρησκευτικές αντιλήψεις περί αποστολής και σωτηρίας, όπως περιγράφει ο Dima Adamsky στη μελέτη του Russian Nuclear Orthodoxy, δημιουργεί ένα ιδιαίτερο ιδεολογικό πλαίσιο μέσα στο οποίο εντάσσονται τα πυρηνικά όπλα και οι πιθανές χρήσεις τους. Η κατάσταση είναι μάλλον χειρότερη στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου παρατηρείται η επιρροή εσχατολογικών αντιλήψεων, οι οποίες ενίοτε ενδύονται κοσμικό μανδύα.
 
Παράλληλα, η ιδέα του “Τέλους της Ιστορίας” και η θρησκευτικού τύπου εμμονή στη μονοπολικότητα οδηγούν σε μια μορφή στρατηγικής ακαμψίας στις ΗΠΑ. Η πολυπολικότητα αντιμετωπίζεται όχι ως φυσική εξέλιξη από ισχυρά κομμάτια του αμερικανικού κατεστημένου, αλλά ως απειλή που απειλεί τη “φυσική τάξη πραγμάτων” και πρέπει να ανατραπεί.
 
H απομάγευση της πυρηνικής ισχύος
 
Ίσως η πιο κρίσιμη διάσταση της Νέας Πυρηνικής Εποχής είναι η πιθανότητα διάρρηξης του πυρηνικού ταμπού. Για δεκαετίες, η μη χρήση πυρηνικών όπλων είχε δημιουργήσει μια ισχυρή κανονιστική απαγόρευση. Ωστόσο, η εμφάνιση πυρηνικών όπλων μικρής ισχύος και η ανάπτυξη δογμάτων περιορισμένης χρήσης τους ενισχύουν την πιθανότητα να διαβούμε το πυρηνικό κατώφλι. Μια τέτοια εξέλιξη δεν θα οδηγούσε σε άμεση παγκόσμια καταστροφή, αλλά θα μπορούσε να έχει πολύ επικίνδυνες συνέπειες σε βάθος χρόνου.
 
Αν η πρώτη χρήση πυρηνικών δεν συνοδευτεί από άμεση καταστροφή, υπάρχει ο κίνδυνος να απομυθοποιηθεί η πυρηνική απειλή. Τα πυρηνικά όπλα μπορεί να αρχίσουν να αντιμετωπίζονται ως “χρήσιμα” εργαλεία πολέμου, γεγονός που θα αύξανε δραματικά την πιθανότητα περαιτέρω χρήσης τους.
 
Τυχόν εμφάνιση νέων πυρηνικών δυνάμεων ή νέων πυρηνικών ικανοτήτων σε υπάρχουσες πυρηνικές δυνάμεις ενισχύει περαιτέρω την πολυπλοκότητα του συστήματος. Όσο περισσότερα κράτη αποκτούν πυρηνικά όπλα, τόσο αυξάνονται τα πιθανά σενάρια χρήσης. Η πολυπολικότητα στον πυρηνικό τομέα δημιουργεί ένα περιβάλλον όπου οι αλληλεπιδράσεις είναι πολλαπλές και δύσκολα προβλέψιμες. Οι μηχανισμοί ελέγχου και επικοινωνίας που υπήρχαν στον Ψυχρό Πόλεμο δεν επαρκούν για να διαχειριστούν αυτή τη νέα πραγματικότητα.
 
Η φαντασίωση της “πυρηνικής ειρήνης”
 
Τέλος, η νεότερη ιστορική έρευνα δείχνει ότι η αποφυγή πυρηνικού πολέμου στο παρελθόν δεν οφείλεται αποκλειστικά στην αποτελεσματικότητα της αποτροπής, αλλά σε σημαντικό βαθμό στην τύχη. Πολλαπλά περιστατικά δείχνουν ότι ο κόσμος βρέθηκε πολύ κοντά σε πυρηνική σύγκρουση λόγω τεχνικών λαθών, ή λανθασμένων εκτιμήσεων. Ιστορική έχει μείνει η φράση του τελευταίου διοικητή της Strategic Air Command των ΗΠΑ (SAC), Πτεράρχου George Lee Butler, ο οποίος με το τέλος του Ψυχρού Πολέμου δήλωσε ότι «το γεγονός ότι δεν έγινε πυρηνικός πόλεμος οφείλεται σε ένα μείγμα ικανοτήτων, τύχης και παρέμβασης της Θείας Πρόνοιας με την έμφαση να δίνεται στο τελευταίο».
 
Με άλλα λόγια το ότι η ρωσική ρουλέτα που έπαιξε η Ανθρωπότητα με τα πυρηνικά στα χρόνια του Ψυχρού Πολέμου δεν οδήγησε σε παγκόσμιο όλεθρο δεν πρέπει να εκλαμβάνεται ως νομοτελειακό αποτέλεσμα των συνεπειών της “αμοιβαίας εξασφαλισμένης καταστροφής” (MAD) και της ορθολογικής διαχείρισης της πυρηνικής απειλής από τους δρώντες, αλλά ως υπενθύμιση της εγγενούς και ακραίας ευθραυστότητας του συστήματος.
 
Σήμερα, με την αυξανόμενη χρήση τεχνητής νοημοσύνης και την ενίσχυση της πολυπλοκότητας των συστημάτων, οι κίνδυνοι αυτοί πολλαπλασιάζονται. Η πιθανότητα ενός “οργανικού” λάθους, το οποίο δεν μπορεί να εντοπιστεί ή να ελεγχθεί, καθίσταται ολοένα και πιο ρεαλιστική.
 
Εν κατακλείδι, η Νέα Πυρηνική Εποχή δεν είναι απλώς μια επιστροφή στο παρελθόν αλλά μια ποιοτικά διαφορετική ιστορική φάση, στην οποία η πυρηνική απειλή αποκτά νέα και πολύ επικίνδυνα χαρακτηριστικά. Η συσσώρευση ασάφειας, η πολυπλοκότητα των τεχνολογικών και στρατηγικών αλληλεπιδράσεων, και η ενίσχυση μη ορθολογικών παραγόντων δημιουργούν ένα περιβάλλον στο οποίο η αποτροπή γίνεται ολοένα και λιγότερο αξιόπιστη.
 
Ο κίνδυνος δεν περιορίζεται σε έναν άμεσο, μείζονα πυρηνικό πόλεμο. Αντιθέτως, έγκειται σε μια διαδικασία σταδιακής κλιμάκωσης, στην οποία μικρές κρίσεις μπορούν να οδηγήσουν σε ανεξέλεγκτες εξελίξεις. Το διεθνές σύστημα φαίνεται να “αφήνει πάρα πολλά στην τύχη”, σε βαθμό που η ίδια η έννοια της στρατηγικής ελέγχου τίθεται υπό αμφισβήτηση.
 
Σε αυτό το πλαίσιο, η κατανόηση της Νέας Πυρηνικής Εποχής δεν είναι απλώς ένα ακαδημαϊκό εγχείρημα. Είναι προϋπόθεση για την αποτροπή μιας καταστροφής που, σε αντίθεση με το παρελθόν, μπορεί να προκύψει όχι από συνειδητή επιλογή, αλλά από την ίδια τη δυναμική ενός συστήματος που γίνεται ολοένα και πιο δύσκολο να ελεγχθεί.
 

ΑΝΟΙΚΤΗ ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΟΥ ΣΩΜΑΤΕΙΟΥ ΑΔΟΥΛΩΤΗ ΚΕΡΥΝΕΙΑ ΠΡΟΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ, ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΗΓΕΣΙΑ ΚΑΙ ΛΑΟ

24/4/2026


ΑΝΟΙΚΤΗ ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΠΡΟΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ, ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΗΓΕΣΙΑ ΚΑΙ ΛΑΟ


ΤΙΜΟΥΜΕ ΣΗΜΕΡΑ ΤΗΝ 24 Απριλίου  2004 ΚΑΙ, 22 χρονια μετά,  ξαναπροβληματίζουμε και προειδοποιούμε…

 

22 χρόνια  μετά το Δημοψήφισμα απόρριψης του σχεδίου ΑΝΝΑΝ, στην ουσία και φιλοσοφία του, με το μεγάλο και ιστορικό ΟΧΙ του Κυπριακού Λαού, Ελληνοκυπρίων και όπως διαπιστώθηκε από το αποτέλεσμα, ΚΑΙ των Τουρκοκυπρίων νομίμων κατοίκων στην ημικατεχόμενη πατρίδα μας: 

  • επιθυμούμε να προειδοποιήσουμε και να προβληματίσουμε για ακόμη μια φορά Κυβέρνηση, Κόμματα και τον  Κυπριακό Ελληνισμό για το μέλλον που προδιαγράφεται μέσα από τις σημερινές εξελίξεις στο Κυπριακό και,

  • να καλέσουμε σε εγρήγορση για αποτροπή του τσιμεντώματος  ΝΑΙ σε νέο σχέδιο, παραλλαγής  του σχεδίου ΑΝΝΑΝ,  με χειρότερο όμως περιεχόμενο από ότι ήταν τότε.


Αφορμή για το σημερινό προβληματισμό μας δίδει το φετεινό  πασχαλινό μήνυμα του Προέδρου κ. Νίκου Χριστοδουλίδη το περιεχόμενο του οποίου ακούουμεν να επαναλαμβάνεται σε συγχορδία από τους Κυβερνητικούς και Διζωνικούς Κομματικούς Παράγοντες  τα τελευταία χρόνια, το οποίο  κατά τη γνώμη μας: 

  • παραπληροφορεί, 

  • εφησυχάζει  και,

  • «κοιμίζει», ώστε: 

να προηγηθούν  τέτοια σοβαρά τετελεσμένα αποτελέσματα τα οποία θα καθιστούν δύσκολη αν όχι  αδύνατη και την οποιαδήποτε Λαίκή αντίδραση, με στόχο, το ΟΧΙ του 2004 να τσιμεντωθεί σε ΝΑΙ  ξεπουλήματος  Κρατικών και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων μας..

 

Ευχήθηκε στο μήνυμά του, ο Πρόεδρος, «η Ανάσταση του Κυρίου να φέρει και στην Κύπρο απελευθέρωση και επανένωση μέσα από μια διαρκή, βιώσιμη και λειτουργική λύση η οποία θα επανενώνει πραγματικά τον λαό και όπου όλοι οι νόμιμοι κάτοικοι θα απολαμβάνουν το σύνολο των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των βασικών ελευθεριών τους.

 

Είθε, ο σταυρός της  Κύπρου και ο μακροχρόνιος Γολγοθάς των προσφύγων μας να βρει πολύ σύντομα την Ανάστασή του και οι αναστάσιμες καμπάνες να ηχήσουν από άκρη  σε άκρη  στην πατρίδα μας, κατέληξε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας»


Λυπούμαστε πραγματικά να σημειώσουμε  ότι ο πιο πάνω λόγος του Προέδρου ουδόλως συνάδει με την πολιτικο-διπλωματική διαχείριση που διαχρονικά γίνεται στο Κυπριακό και την οποία μάλιστα πολιτική, συνεχίζει να ακολουθεί και ο Ίδιος. Άλλα διατυπώνονται και ακούονται φραστικά και άλλα ισχύουν στην πραγματικότητα. Οι ευχές του Προέδρου αποτελούν κενό λόγο.


Με όλα τα δεδομένα σήμερα, οι πραγματικότητες είναι άλλες   για τις οποίες έχει δικαίωμα και πρέπει να ενημερωθεί ο Λαός, ενόψει μάλιστα και των επερχόμενων Βουλευτικών εκλογών. 


Με τα ισχύοντα δεδομένα 52 χρόνων καλά σχεδιασμένων άγονων Δικοινοτικών συνομιλιών: 

  • ούτε η Κύπρος ελευθερώνεται, 

  • ούτε  τα Ανθρώπινα Δικαιώματα και οι βασικές ελευθερίες  των προσφύγων θα αποκατασταθούν, 

  • ούτε καμπάνες Ανάστασης θα ξανακτυπήσουν στα κατεχόμενα σήμερα εδάφη της Κυπριακής Δημοκρατίας.

  • Απλά θα νομιμοποιηθεί η εδαφική διαίρεση -διχοτόμηση της Κύπρου  και ο γεωγραφικός ρατσιστικός διαχωρισμός του πληθυσμού.  

  • Στον τομέα Διακυβέρνησης  η Κυπριακή Δημοκρατία θα καταργηθεί  και η νέα Κύπρος  με τις Συνταγματικές ρυθμίσεις που έχουν ήδη συμφωνηθεί  θα τελεί υπό την κηδεμονία  της Άγκυρας με ότι αυτό θα συνεπάγεται αφού ο διακηρυγμένος στρατηγικός στόχος της Άγκυρας είναι η ανάκτηση ολόκληρης της Κύπρου. 

 

Αναλυτικά τα ισχύοντα σήμερα δεδομένα των συνομιλιών που έχουμε τη δυνατότητα να γνωρίζουμε, μέσα από ενημερώσεις, δηλώσεις, δημοσιεύματα, εκθέσεις, κείμενα, συνεντεύξεις, αναφορές, συναντήσεις, επαφές κ.λ.π. τα  οποία θεωρούμε ότι διαψεύδουν τις Προεδρικές δηλώσεις  και είναι χρέος μας να γνωστοποιήσουμε στον εφυσηχάζοντα κόσμο, είναι  τα ακόλουθα:


  • Όταν  λέγεται ότι επιδιώκεται επανάληψη Δικοινοτικού Διαλόγου

στη βάση   συμφωνημένου πλαισίου, αυτό δεν κατονομάζεται, ούτε πότε συμφωνήθηκε.  

  • Συμφωνημένο πλαίσιο εκτιμούμε εμεις ότι, για όσουςτο αναφέρουν είναι η  παρούσα κατάσταση, η οποία είναι παράγωγο της εισβολής και κατοχής. Δυστυχώς τη θεωρούν  τετελεσμένο γεγονός. Δηλαδή γίνονται συνομιλίες με δεδομένη  βάση το Εθνικό ξεκαθάρισμα  εμάς των προσφύγων από τα κατεχόμενα και το διαχωρισμό του πληθυσμού με κριτήριο τη φυλή και θρησκεία. Επιβραβεύεται η πάγια Τουρκική απαίτηση οι Τούρκοι της Κύπρου να συγκεντρωθούν σε μια Ζώνη  αντί που ήταν σκόρπιοι σε ολόκληρη την Κύπρο. Ουσιαστικά οι συνομιλίες σε αυτή τη βάση στοχεύουν στην νομιμοποίηση της παρούσας ΝΤΕ ΦΑΚΤΟ κατάστασης σε ΝΤΕ ΓΙΟΥΡΕ.


  • Επαναλαμβάνεται επίσης από τον Πρόεδρο, τα λοιπά μέλη της Κυβέρνησης καθώς και από τα Διζωνικά Πολιτικά Κόμματα ότι βάση συνέχισης των συνομιλιών είναι και οι μέχρι τώρα συγκλίσεις και γενικά το μέχρι τώρα Κεκτημένο των συνομιλιών χωρίς και πάλιν να ενημερώνουν ανοιχτά τον κόσμο ποιο είναι το κεκτημένο των συνομιλιών και ποιες  είναι οι συγκλίσεις  «ευαγγέλιο». 

     

    Αναφέρουμε αυτά που γνωρίζουμε για ενημέρωση και προβληματισμό:

  • Η υπό κατοχή περιοχή να μειωθεί από το 37% στο  29%. Αντί για πλήρη αποκατάσταση της εδαφικής ακεραιότητας του ανεξάρτητου Κράτους της Κυπριακής Δημοκρατίας βολεύεται ο εγκληματίας κατακτητής με απλή μείωση του κατεχόμενου εδάφους.

  • Η επιστροφή των Ελλήνων εκτοπισμένων και προσφύγων από τη κατεχόμενη περιοχή που θα αποτελεί την Τουρκική Ζώνη έχει αποκλεισθεί. Στην κάθε Ζώνη έγινε αποδεκτό ότι θα έχουν ΠΑΝΤΟΤΕ πλειοψηφεία πληθυσμού και πλειοψηφία στην κατοχή ιδιωτικής περιουσίας οι ισότιμα κυρίαρχες Κοινότητες. Το αναφαίρετο και αδιαπραγμάτευτο Ανθρώπινο Δικαίωμα Επιστροφής και επανεγκατάστασης των προσφύγων που υπέστησαν Εθνικό ξεκαθάρισμα το 1974 δεν συζητείται. Συζητείται ρύθμιση του περιουσιακού  με κριτήρια που αποκλείουν 100% την επιστροφή κατεχομένων περιουσιών  στους πρόσφυγες νόμιμους ιδιοκτήτες και αναγνωρίζουν προτεραιότητα  στο σημερινό σφετεριστή χρήστη.

  • Για να βολέψουν την Τουρκική μειοψηφία του 18%  να δικαιούται να λειτουργήσει Κράτος στην κατεχόμενη Ζώνη και μάλιστα να είναι υπο την κηδεμονία της Άγκυρας έγινε αποδεκτό να παραμείνουν οι Τούρκοι και Ευρωπαίοι έποικοι που κατακλύζουν τα κατεχόμενα..

  • Σε ότι αφορά τη διακυβέρνηση του τόπου η Τουρκική μειοψηφία του  18% το 1974  θα συγκυβερνά με κυρίαρχη πολιτική ισότητα με την Ελληνική   πλειοψηφία του 82%, ακόμη και με εκ περιτροπής Προεδρία του Κράτους.

  • Γίνεται λόγος για βιώσιμη και λειτουργική λύση ενώ είναι φανερό ότι όλα τα πιο πάνω που αποδέχονται οι Διζωνικοί Ηγέτες μας ΣΙΓΟΥΡΑ δεν εξασφαλίζουν βιώσιμη, ούτε λειτουργική λύση.

 

Περιοριζόμαστε σε δεδομένα πολύ συνοπτικά, τα οποία όμως είναι αρκετά για να προβληματίσουν ώστε να γίνουν οι αναγκαίες παρεμβάσεις από όλους που ακόμη γνοιάζονται να μην κληρονομήσουμε  στα παιδιά και τα εγγόνια μας φίδια στον κόρφο τους, με ότι αυτό θα συνεπάγεται.


Αξιολογώντας διαχρονικά την πολύμορφη δράση της Αδούλωτης Κερύνειας η επιμονή μας στην ανάγκη να διεκδικούνται  δυναμικά τα Δίκαιά μας στη βάση του Διεθνούς Δικαίου χωρίς ταλαντεύσεις, έχουμε καταγράψει στιγμές που είναι πολύ αποκαλυπτικές ως προς τις διαθέσεις των Ηγετών μας να διεκδικήσουν τα Δίκαια του Κυπριακού Λαού, ή οχι και νοιώθουμε υποχρεωμένοι να επαναλάβουμε κάποιες τέτοιες περιπτώσεις δημόσια, για ενίσχυση του προβληματισμού που επιδιώκουμε.


Π.χ.

  1. Ο μακαρίτης Γλαύκος Κληρίδης, στην επιμονή μας ότι δεν γίνεται να έχουμε λύση χωρίς επιστροφή των προσφύγων είπε κάποτε, όταν ήταν Πρόεδρος, σε 20μελή αντιπροσωπεία των Κερυνειωτών την οποία συνόδευε και ο μ. τότε Μητροπολίτης Παύλος ότι, «σε περίπτωση λύσης ΔΔΟ εκείνος δεν θα έπαιρνε την οικογένειά του στο στόμα του λύκου εκεί».  Διαχειριζόμενος όμως το Κυπριακό συζητούσε για λύση ΔΔΟ χωρίς επιστροφή προσφύγων.

  2. Ο δε κ Νίκος Αναστασιάδης σε συνάντηση με αντιπροσωπεία του Εκτελεστικού Συμβουλίου του Σωματείου μας στα μέσα της τελευταίας θητείας του, στην επιμονή μας ότι δεν γίνεται να υπάρξει λύση χωρίς την επιστροφή των προσφύγων, έκαμε το ερώτημα στον Πρόεδρο του Σωματείου, πόσα χρόνια έζησε εκείνος στα κατεχόμενα. Πήρε την απάντηση 26 χρόνια και τότε υπέδειξε με «νόημα» στον Πρόεδρο του Σωματείου ότι, ο Τούρκος που μένει σήμερα στο σπίτι του έζησε εκεί περισσότερα χρόνια από ότι ο πρόσφυγας Πρόεδρος της Αδούλωτης Κερύνειας. Δικαιολόγησε με άνεση τον Τούρκο σφετεριστή να έχει δικαίωμα σε κλεμμένο δια της βίας σπίτι  αντί το νόμιμο ιδιοκτήτη ο οποίος βίαια και παράνομα το στερείται, ανεξάρτητα για  πόσα χρόνια.

  3. Ξένοι Διπλωμάτες που συναντούμε εδώ στην Κύπρο, καθώς και επίσημοι στο Εξωτερικό στην επιμονή μας για αποκατάσταση των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων μας και βασικών ελευθεριών μας αντιμετωπίζουν με συμπάθεια συμφωνώντας μαζί μας αλλά μας παραπέμπουν στους Ηγέτες μας, αφήνοντας καθαρά να νοηθεί ότι οι Ηγέτες μας δεν το επιδιώκουν.


Καλούμε ξανά τους Ηγέτες να αναλογισθούν τις ιστορικές τους ευθύνες για το μέλλον, και το Λαό μας να γρηγορεί, να επαγρυπνά και να είναι έτοιμος να σώσει ξανά την πατρίδα  διότι, με τα σημερινά δεδομένα θα χρειασθεί, εκτός και αν  άμεσα τερματισθεί η συνέχιση Δικοινοτικών Συνομιλιών για λύση ΔΔΟ, και  επανατοποθετηθεί το Κυπριακό στη σωστή του βάση και να διεκδικηθεί η απελευθέρωση και αποκατάσταση του Διεθνούς Δικαίου που παραβιάστηκε το 1974. Το ΟΧΙ ζη και θα χρειασθεί  ξανά.


Από το Σωματείο Αδούλωτη Κερύνεια

Ομιλία του κ Χάρη Δημητρακούδη στον Σύλλογο Αγία Φιλοθέη αύριο 7 μμ.

(πατήστε την εικόνα για μεγέθυνση)

Καναδάς: Η χριστιανοφοβία γίνεται σύστημα διακυβέρνησης – Ο νέος νόμος C-9 που θέλει να κηρύξει παράνομα τα χωρία της Αγίας Γραφής!

Ένας φασιστικός νόμος που περιμένει την τελική έγκριση, θα τιμωρεί κάθε αγιογραφικό επιχείρημα για την ομοφυλοφιλία, τις εκτρώσεις και τον γάμο!
 
 
Πολλές φορές έχουμε αποδείξει με στοιχεία σε αυτή εδώ τη στήλη, ότι ο Χριστιανισμός είναι η πιο άγρια διωκόμενη θρησκεία στον κόσμο. Όχι μόνο σε υπανάπτυκτα κράτη με καθεστωτικές κυβερνήσεις, αλλά πλέον και σε σύγχρονες χώρες που επιδερμικά θεωρούνται φιλελεύθερες.
 
Εάν το σενάριο να κηρυχθεί παράνομη η Αγία Γραφή σε μια δημοκρατική χώρα, σας φαίνεται ακόμη παρατραβηγμένο και μακρινό, ήρθε η ώρα να αναθεωρήσετε πλήρως. Ο απροκάλυπτος διωγμός του λόγου του Θεού, συμβαίνει εδώ και τώρα στις μέρες μας, όχι μόνο σε επίπεδο δημόσιας συζήτησης, αλλά σε επίπεδο χριστιανοφοβικών νόμων που ουσιαστικά καταργούν τη θρησκευτική ελευθερία. Αυτό ακριβώς σχεδιάζεται στον Καναδά, με το διαβόητο νομοσχέδιο C-9 ή αλλιώς γνωστό ως Combatting Hate Act (Νόμος για την καταπολέμηση του μίσους). 
 
Τι προβλέπει αυτό το επονείδιστο νομοσχέδιο που μοιάζει βγαλμένο από τα πιο φασιστικά διατάγματα του Χίτλερ και του Στάλιν; Ότι ποινικοποιείται κάθε μορφή θρησκευτικής έκφρασης ή παράθεσης εδαφίων της Αγίας Γραφής, εάν χρησιμοποιούνται ως επιχείρημα πχ. κατά της ομοφυλοφιλίας, των εκτρώσεων, του παρά φύσιν «γάμου» ή οποιουδήποτε άλλου ορθοπολιτικού «δόγματος». 
 
Σαρώνοντας το διαδίκτυο και τον Τύπο, οι αστυνομικές αρχές θα μπορούν να επέμβουν άμεσα για κάθε χριστιανική άποψη που θεωρηθεί (αυθαίρετα) ότι εκφράζει «μίσος», με τις ποινές φυλάκισης να αυξάνονται γι’ αυτόν τον σκοπό. Και όχι μόνο θα τιμωρούνται οι εκπεφρασμένες χριστιανικές θέσεις, αλλά οι αρχές θα μπορούν να παρεμβαίνουν και προληπτικά (!) ενάντια σε άτομα που θα θεωρείται πιθανό να διαπράξουν «αδίκημα μίσους»!
 
Το νομοσχέδιο C-9 που θα έκανε ακόμα και τον Όργουελ να φρίξει, ψηφίστηκε πρόσφατα στη Βουλή των Κοινοτήτων του Καναδά και πλέον βρίσκεται στην τελική ευθεία για να τεθεί στην ψήφο της Γερουσίας. Όπως ήταν αναμενόμενο, ο νόμος έχει προκαλέσει σφοδρές αντιδράσεις από χριστιανικά ιδρύματα, συντηρητικούς βουλευτές, αλλά και την Καθολική «εκκλησία». Οι καθολικοί επίσκοποι του Καναδά κάνουν λόγο για καταπάτηση θεμελιωδών πολιτικών ελευθεριών και ζητούν την τροποποίηση του νόμου, ώστε να διασφαλιστεί το δικαίωμα της έκφρασης. 
 
«Νέο επίπεδο εχθρότητας» προς τους χριστιανούς 
 
Ο David Cooke, ένας πάστορας που ηγείται της καναδικής οργάνωσης κατά των εκτρώσεων Campaign Life Coalition, υποστηρίζει ότι οι Καναδοί χριστιανοί θα πρέπει να «προετοιμαστούν για αυξανόμενη εχθρότητα», λόγω του νομοσχεδίου C-9: 
 
«Με την ψήφιση του νομοσχεδίου C-9 στη Βουλή, οι χριστιανοί και οι υπέρμαχοι της προστασίας της αγέννητης ζωής (pro-life) θα αντιμετωπίσουν σχεδόν σίγουρα ένα εντελώς νέο επίπεδο εχθρότητας, καθώς ανοίγει η πόρτα για πραγματικές διώξεις υπό τον μανδύα μιας υποτιθέμενης νομιμότητας», σχολίασε. 
 
Ο Jack Fonseca, διευθυντής πολιτικών επιχειρήσεων του Campaign Life Coalition, δήλωσε ότι οι καθολικοί και όλοι οι χριστιανοί πρέπει να είναι έτοιμοι να «δώσουν μάχη» για τα θρησκευτικά τους δικαιώματα. Καναδικά παρατηρητήρια δικαιωμάτων και πολλοί συνταγματολόγοι κάνουν λόγο για αντισυνταγματική αυθαιρεσία που θα δώσει εξουσία στην αστυνομία να διώκει χριστιανούς, όποτε θεωρηθεί ότι κάποιος πρόσβαλε τα «συναισθήματα» ενός ατόμου με «μισαλλόδοξη» ρητορική.
 
Μέχρι τώρα, το καναδικό σύνταγμα προστάτευε την παράθεση χωρίων της Αγίας Γραφής, στα πλαίσια της θρησκευτικής ελευθερίας. Εάν ψηφιστεί ο νόμος C-9 με την τρέχουσα μορφή του, όχι μόνο το Ευαγγέλιο περνά σε καθεστώς παρανομίας, αλλά ουσιαστικά επιβάλλεται μια αστυνομία (χριστιανικής) σκέψης, όπου οι πλείστοι χριστιανοί θα αυτολογοκρίνονται για να μην αντιμετωπίσουν τις συνέπειες του φασιστικού νόμου. Επιπλέον δημιουργούνται συνθήκες Ιεράς (ορθοπολιτικής) Εξέτασης, όπου ο κάθε αντιχριστιανός θα μπορεί να στοχοποιήσει τη χριστιανική θέση, καταγγέλλοντας τον συμπολίτη του.
 
Μιλάμε για μια ποινικοποίηση της διαφωνίας, ειδικά «κομμένη και ραμμένη» για τον χριστιανικό αντίλογο. Ένας ξεκάθαρος διωγμός με φερετζέ «σεβασμού». Τα φαιδρά τσιτάτα της Νέας Τάξης περί «πολυπολιτισμικότητας» και ανοχής της «διαφορετικότητας», αφορούν οποιαδήποτε άλλη πεποίθηση εκτός από τον Χριστιανισμό. Είναι πρόθυμοι να δεχτούν τα πάντα, εκτός από τον Χριστό. Ακόμα και η παραποιημένη πίστη των Καθολικών και των Προτεσταντών, τους ενοχλεί. Θέλουν να μηδενιστεί πλήρως κάθε χριστιανικό ίχνος από τον δημόσιο διάλογο. 
 
Στα δικαστήρια για ένα εδάφιο… 
 
Και όχι, ο Καναδάς δεν είναι η μόνη ανεπτυγμένη χώρα όπου διώκεται η Αγία Γραφή. Στο Ηνωμένο Βασίλειο αυτές τις μέρες δικάζεται ο Clive Johnston, ένας πάστορας που έκανε το «έγκλημα» να κηρύξει ένα χωρίο από το Κατά Ιωάννη Ευαγγέλιο, εντός μια ζώνης «ασφαλούς πρόσβασης» για εκτρώσεις. 
 
Πρόκειται για τον τερατώδη νόμο που προβλέπει τη δημιουργία ζωνών 200 μέτρων γύρω από τις κλινικές θανάτου, όπου απαγορεύεται να κηρύξει ή να προσευχηθεί κάποιος ακόμα και αν βρίσκεται σε ιδιωτικό χώρο, προκειμένου να μην διαταράσσεται η γενοκτονία των αγέννητων παιδιών. Το ακόμα πιο εξοργιστικό είναι ότι ο Johnston δεν μιλούσε καν για τις εκτρώσεις στο κήρυγμά του, αλλά για την αγάπη του Θεού στον άνθρωπο και την αιώνια ζωή που απολαμβάνει όποιος πιστεύει στον Χριστό. 
 
Μιλάμε για μια ξεκάθαρη ποινικοποίηση του Ευαγγελίου, ενώ οι ζώνες «ασφαλούς πρόσβασης» για τη θανάτωση εμβρύων λειτουργούν ήδη στην Αγγλία, την Ουαλία, τη Σκωτία, τη Βόρεια Ιρλανδία, την Ισπανία, τον Καναδά, την Αυστραλία και ορισμένες πολιτείες των ΗΠΑ. 
 
Ακόμη και σε ακαδημαϊκό επίπεδο, η Καινή Διαθήκη αρχίζει να κατατάσσεται σε μαύρες λίστες woke Πανεπιστημίων, όπως έγινε στο Πανεπιστήμιο του Σέφιλντ όπου το ιερό βιβλίο του Χριστιανισμού αξιολογήθηκε ως περιεχόμενο «ωμών σωματικών τραυματισμών και σεξουαλικής βίας»! 
 
Και φυσικά δεν μπορούμε να αφήσουμε απ’ έξω τη δική μας ελληνική «διάκριση» στη χριστιανοφοβία, δηλαδή την υπόθεση της προσφυγής της Ένωσης Αθέων στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων, για να καταργηθούν οι χριστιανικές εικόνες από τα δημόσια κτίρια. Η κάθε ιερή εικόνα είναι από μόνη της ένα συνεπτυγμένο Ευαγγέλιο, μια ομολογία της δόξας του τριαδικού Θεού. 
 
Η εωσφορική μανία κατά του ευαγγελικού λόγου, εγκαταλείπει πλέον και τα τελευταία προσχήματα και παίρνει μορφή απροκάλυπτου πογκρόμ. Οδεύουμε ολοταχώς σε εποχές που κάθε ομολογιακός λόγος για τον Χριστό θα κοστίζει πολλά περισσότερα από μια απλή χλεύη. Σε έναν πλανήτη – φυλακή, η λυτρωτική ελευθερία του Ευαγγελίου γίνεται το μεγαλύτερο σκάνδαλο. 
 
Εμείς άραγε είμαστε έτοιμοι να διαλαλούμε τις ευαγγελικές αλήθειες πάση θυσία ή μήπως θα αποδειχθούμε νερόβραστοι χριστιανοί του «σαλονιού» που θα γονατίσουν μπροστά στον βρυχηθμό της κοσμικής εξουσίας; Ο καθένας μας, οφείλει να αναμετρηθεί με αυτόν τον λογισμό γιατί οι μέρες της ανώδυνης πίστης φαίνονται εξαιρετικά μετρημένες…
 

Λίγες οδηγίες πριν επισκεφθείτε το ιστολόγιό μας (Για νέους επισκέπτες)

1. Στην στήλη αριστερά βλέπετε τις αναρτήσεις του ιστολογίου μας τις οποίες μπορείτε ελεύθερα να σχολιάσετε επωνύμως, ανωνύμως ή με ψευδώνυμο, πατώντας απλά την λέξη κάτω από την ανάρτηση που γραφει "σχόλια" ή "δημοσίευση σχολίου" (σας προτείνω να διαβάσετε με προσοχή τις οδηγίες που θα βρείτε πάνω από την φόρμα που θα ανοίξει ώστε να γραψετε το σχόλιό σας). Επίσης μπορείτε να στείλετε σε φίλους σας την συγκεκριμένη ανάρτηση που θέλετε απλά πατώντας τον φάκελλο που βλέπετε στο κάτω μέρος της ανάρτησης. Θα ανοίξει μια φόρμα στην οποία μπορείτε να γράψετε το email του φίλου σας, ενώ αν έχετε προφίλ στο Facebook ή στο Twitter μπορείτε με τα εικονίδια που θα βρείτε στο τέλος της ανάρτησης να την μοιραστείτε με τους φίλους σας.

2. Στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας μπορείτε να βρείτε το πλαίσιο στο οποίο βάζοντας το email σας και πατώντας την λέξη Submit θα ενημερώνεστε αυτόματα για τις τελευταίες αναρτήσεις του ιστολογίου μας.

3. Αν έχετε λογαριασμό στο Twitter σας δινεται η δυνατότητα να μας κάνετε follow και να παρακολουθείτε το ιστολόγιό μας από εκεί. Θα βρείτε το σχετικό εικονίδιο του Twitter κάτω από τα πλαίσια του Google Friend Connect, στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας.

4. Μπορείτε να ενημερωθείτε από την δεξιά στήλη του ιστολογίου μας με τα διάφορα gadgets για τον καιρό, να δείτε ανακοινώσεις, στατιστικά, ειδήσεις και λόγια ή κείμενα που δείχνουν τις αρχές και τα πιστεύω του ιστολογίου μας. Επίσης μπορείτε να κάνετε αναζήτηση βάζοντας μια λέξη στο πλαίσιο της Αναζήτησης (κάτω από τους αναγνώστες μας). Πατώντας την λέξη Αναζήτηση θα εμφανιστούν σχετικές αναρτήσεις μας πάνω από τον χώρο των αναρτήσεων. Παράλληλα μπορείτε να δείτε τις αναρτήσεις του τρέχοντος μήνα αλλά και να επιλέξετε κάποια συγκεκριμένη κατηγορία αναρτήσεων από την σχετική στήλη δεξιά.

5. Μπορείτε ακόμα να αφήσετε το μήνυμά σας στο μικρό τσατάκι του blog μας στην δεξιά στήλη γράφοντας απλά το όνομά σας ή κάποιο ψευδώνυμο στην θέση "όνομα" (name) και το μήνυμά σας στην θέση "Μήνυμα" (Message).

6. Επίσης μπορείτε να μας στείλετε ηλεκτρονικό μήνυμα στην διεύθυνσή μας koukthanos@gmail.com με όποιο περιεχόμενο επιθυμείτε. Αν είναι σε προσωπικό επίπεδο θα λάβετε πολύ σύντομα απάντησή μας.

7. Τέλος μπορείτε να βρείτε στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας τα φιλικά μας ιστολόγια, τα ιστολόγια που παρακολουθούμε αλλά και πολλούς ενδιαφέροντες συνδέσμους.

Να σας υπενθυμίσουμε ότι παρακάτω μπορείτε να βρείτε χρήσιμες οδηγίες για την κατασκευή των αναρτήσεών μας αλλά και στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας ότι έχει σχέση με δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα.

ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ ΚΑΛΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ

Χρήσιμες οδηγίες για τις αναρτήσεις μας.

1. Στις αναρτήσεις μας μπαίνει ΠΑΝΤΑ η πηγή σε οποιαδήποτε ανάρτηση ή μερος αναρτησης που προέρχεται απο άλλο ιστολόγιο. Αν δεν προέρχεται από κάποιο άλλο ιστολόγιο και προέρχεται από φίλο αναγνώστη ή επώνυμο ή άνωνυμο συγγραφέα, υπάρχει ΠΑΝΤΑ σε εμφανες σημείο το ονομά του ή αναφέρεται ότι προέρχεται από ανώνυμο αναγνώστη μας.

2. Για όλες τις υπόλοιπες αναρτήσεις που δεν έχουν υπογραφή ΙΣΧΥΕΙ η αυτόματη υπογραφή της ανάρτησης. Ετσι όταν δεν βλέπετε καμιά πηγή ή αναφορά σε ανωνυμο ή επώνυμο συντάκτη να θεωρείτε ΩΣ ΑΥΣΤΗΡΟ ΚΑΝΟΝΑ ότι ισχύει η αυτόματη υπογραφή του αναρτήσαντα.

3. Οταν βλέπετε ανάρτηση με πηγή ή και επώνυμο ή ανώνυμο συντάκτη αλλά στη συνέχεια υπάρχει και ΣΧΟΛΙΟ, τότε αυτό είναι ΚΑΙ ΠΑΛΙ του αναρτήσαντα δηλαδή είναι σχόλιο που προέρχεται από το ιστολόγιό μας.

Σημείωση: Να σημειώσουμε ότι εκτός των αναρτήσεων που υπογράφει ο διαχειριστής μας, όλες οι άλλες απόψεις που αναφέρονται σε αυτές ανήκουν αποκλειστικά στους συντάκτες των άρθρων. Τέλος άλλες πληροφορίες για δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα μπορείτε να βρείτε στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας.